فرار مغزها از ایران در دوران جمهوری اسلامی به مهاجرت
متخصصین و نخبگان علمی از ایران گفته میشود که یکی معضلات اجتماعی،
اقتصادی و آموزشی این کشور است.
صندوق بینالمللی پول در گزارش سال ۲۰۰۹ خود اعلام کردهاست ایران به لحاظ مهاجرت نخبگان، در میان ۹۱ کشور در حال توسعه یا توسعه نیافته جهان، مقام نخست را داراست.
[۵][۷]
صندوق بینالمللی پول، بیکاری، سطح پایین درآمد استادان و نخبگان،
نارساییهای مالی و اداری، کمبود امکانات تخصصی-علمی و بیثباتی سیاسی و
اجتماعی را ازجمله دلایل مهاجرت ایرانیان ذکر کردهاست.
[۸] با اینکه
برخی منابع، ایران را در زمینه فرار مغزها پیشتاز جهان معرفی کرده و با
ادعای خروج سالانه بین ۱۵۰ هزار تا ۱۸۰ هزار متخصص تحصیل کرده، ایران را در
رتبه اول در سطح جهانی برشمرده اند،[۳][۹][۱۰] اما گزارش برخی منابع معتبر
داخلی و خارجی نشان میدهد که این آمارها غیرواقعی و اغراق آمیز هستند.
برای
مثال، براساس آمار سازمان همکاری اقتصادی و توسعه( OECD )، ایران جز
کشورهای با تعداد بالای ارسالکننده دانشجو به کشورهای پیشرفته محسوب
نمیشود و با داشتن ٣٢ هزار و ٧٥٨ دانشجو در OECD در میان ١٠ کشور برتر
فرستنده دانشجو قرار ندارد.
»[۱۲] گزارش «انستیتو واشنگتن برای
سیاستهای خاور نزدیک» نیز نشان میدهد که یک دهه پس از وقوع انقلاب
تعداد دانشجویان ایرانی در امریکا به مرز ۱۰ هزار نفر رسید و اکنون نیز پس
از سه دهه در همین حدود باقی مانده است.
ارتباط نیرومندی بین مهاجرت افراد تحصیلکرده و سطح توسعه و درآمد سرانه یک کشور وجود دارد.
در
واقع شکاف بین سطح زندگی و درآمد سرانه کشورهای ثروتمند و کمتر
توسعهیافته، یکی از عوامل مهاجرت افراد تحصیلکرده به کشورهای پیشرفته
است.
افزون بر درآمد سرانه و تفاوتهای درآمد انتظاری بین کشورهای مبدا و
مقصد، سایر عوامل اقتصادی مانند نرخ بیکاری در کشور مبدا و تفاوت آن با
نرخ بیکاری کشور مقصد نیز در مهاجرت متخصصان موثر است.
از سوی دیگر، مهاجرت نخبگان
مجرایی برای انتقال دانش و فناوری نوین از کشورهای توسعهیافته است و
میتوان از این فرآیند برای بهبود فضای نوآوری و فناوری استفاده کرد اما
عملکرد ایران در این زمینه نهتنها شکاف نوآوری را با کشورهای توسعهیافته
کاهش نداده بلکه خروج نخبگان از کشور را نیز تشدید کرده است.
منبع : مقاله مهاجرت نخبگان در ایران
منظور از اثربخشی درواقع بررسی میزان موثربودن اقدامات انجام شده برای دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده است.
اما
بهنظر میرسد برای تعریف مفهوم اثربخشی میبایست گامی فراتر نهاد، به این
معنا که اثربخشی هنگامی در یک دوره آموزش حاصل خواهد شد که اولا نیازهای
آموزشی به روشنی تشخیص داده شود.
ثالثا برنامه طراحی شده به درستی اجرا گردد و رابعا ارزیابی مناسبی از فرایند آموزش و درنهایت دستیابی به اهداف انجام شود.
اثربخشی یک مفهوم کلی دارد.
بهبیان سادهتر اثربخشی را میتوان« انجام کارهای درست» نامید.
اثر بخشی عبارتست از درجه و میزان نیل به اهداف تعیین شده.
در حالیکه نحوه استفاده و بهره برداری از منابع برای نیل به نتایج، مربوط به کارآیی میشود.
پیتر دراکر معتقد است اثربخشی یعنی انجام دادن کارهای درست.
از نگاه دراکر اثربخشی کلید موفقیت سازمان محسوب میشود.
بازدهی
کار یک مدیر نیز باید ازطریق صادرههای مدیریت سنجیده شود نه میزان
واردهها یعنی موفقیتهای کاری او، نه مجموعه کارهایی که به وی محول میشود
یا در روز انجام میدهد.
اثربخشی چیزی است که از راه اعمال صحیح مدیریت به دست میآورد و انجام میدهد.
اثربخشی چیزی است که مدیر از راه اعمال صحیح مدیریت به دست میآورد و به صورت بازده کار ارایه میکند.
تعریف اثربخشی عبارت است از میزان موفقیت مدیر در زمینه بازدهی و نتایج کاری است که به او محول شده است.
منبع : مقاله اثر بخشی
اگرچه سابقه سیاسی و دانش بالای بسیاری از
دیپلماتهای کشورمان شایسته احترام و کرنش است اما با توجه به تحولات
شگرف دنیای مدرن، نحوه نگاه سنتی به تعاملات بین المللی و سطح کنشگری
برخی دیپلماتهای ما در کشورهای محل ماموریت شان در عدم به کارگیری
دیپلماسی کنشگرعمومی و سطح تاثیرگذاری بالا یادآور همان نگاه سنتی
صدرالسلطنه معروف به حاجی واشنگتن است که با واقعیتهای دنیای پیرامونش
فرسنگها فاصله داشت!
برای روشنتر شدن مفهوم دیپلماسی عمومی( ١) ابتدا باید مفهوم خود دیپلماسی بهطور کلی بیشتر آشنا شویم.
در همین زمینه مروری بر ادبیات روابط بین الملل و سیاست خارجی نشان دهنده تعاریف بسیار مختلفی است که از این واژه به عمل آمده است.
با
مروری بر این تعاریف میتوان این گونه بیان کرد که دیپلماسی به عنوان فن
اداره سیاست خارجی و یا تنظیم روابط بین الملل و حل و فصل اختلافات بین
المللی از راههای مسالمت آمیز تعریف میشود که در طول تاریخ و در اثر
تحولات مربوط به جهانی شدن و گسترش حوزه ارتباطات، از حالت محدود و مخفی
خود امروزه به صورت روندی آشکار و علنی درآمده است( قوام، ١۳۸۲: ۲۰۷) .
اداره مناسبات دولتهای برخوردار از حاکمیت از طریق نمایندگان مجاز آنها
تعریف دیگر از دیپلماسی است که در دانشنامه روابط بین الملل از این مفهوم
ارایه شده است.
در این تعریف دیپلماسی در بهترین تعبیر با نحوه اجرای
سیاست خارجی دولتها در ارتباط است و علاوه بر یکی از مهمترین ابزارهای
اجرای این سیاست، چهار چوبی اساسی در اختیار دولتهاست تا در همه گونه
فعالیت غیرقهرآمیز بین المللی مشارکت کنند تلاش شده تا از طریق توصیف و
تحلیل دادهها و بهره گیری از مفاهیم و الگوهای تحلیلی رایج دیپلماسی
عمومی، ماهیت و اهداف دیپلماسی عمومی مورد شناخت قرار گیرد.
در عین حال ضمن بررسی عملکرد دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران در مصر علل عدم موفقیت آن تبیین گردد.
براساس یافتههای این پژوهش میتوان گفت نوعی دوگانگی میان دیپلماسی سنتی و دیپلماسی عمومی وجود دارد.
متقابلا
دیپلماسی عمومی به دلیل ویژگی هنجاری که دارد بر مبانی آرمانگرایی استوار
است و مخاطب خود را مردم و نهادهای غیر دولتی برمی شمارد.
بدین روی اهداف دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران بهطور عمده ناظر بر مسیولیتهای فراملی به ویژه صدور انقلاب است.
منبع : مقاله دیپلماسی عمومی
مثلا" قطع ارتباط گرم و صمیمانه با دیگران،اضطراب شدید
در حضور دیگران،ناکامی و افسردگی به خاطر از دست دادن فرصتها، احساس
حقارت، خود کم بینی و یاملامت خود.
کمرویی و
کناره گیری کودک کوششی برای خود داری از ارتباط با محیط اطراف است کودک
کمرویی و گوشه گیر ممکن است از موقعیتهایی مانند: شکست، انتقاد، کمبود
اعتماد به نفس، دستپاچگی یا تحقیر ترس داشته باشد.
کمرویی بندرت
مادرزادی است این رفتار هنگامی به وجود میآید که در اثر تربیت غلط، کودک
به ارزشهای اصیل خود بی اعتنا و در نتیجه مردم گریز میشود کمرویی را
نمیتوان یک عارضهی سادهی روانی قلمداد کرد، زیرا از مجموعهای از
اختلالات و نا بهنجاریهایی تشکیل میشود که گاهی ریشه ومنشا آن به دوران
کودکی تعلیم و تربیت غلط والدین و مربیان که هر گونه اعتماد به نفسی را در
فرزند و شاگرد خود از بین میبرند، میرسد برانیه کمرویی را نوعی بیماری
روانی تلقی میکند که ابتدا در ضمیر باطن ریشه میدواند و مزمن میشود سر
انجام جسم را از حرکت میاندازد اگر کسی نتواند این عارضه روحی در خویش از
بین ببرد، هرگز از زندگی شاد و موفق و آمیخته با آرامش و اعتدال برخوردار
نخواهد شددر هر جامعهای درصد قابل توجهی از کودکان، نوجوانان و بزرگسالان،
بدون آنکه تمایل داشته باشند، ناخواسته خودشان را در حصاری از کمرویی
محبوس و زندانی میکنند و در نتیجه نمیتوانند با دیگران رابطه صمیمی
برقرار نمایند یا اگر هم با برخی افراد رابطه برقرار کنند رابطهشان بسیار
محدود بوده و نمیتوانند خودمانی شوند.
اگر فکر میکنید که در روابط
اجتماعی و صمیمی شدن با دیگران ناتوان هستید، مطمینا در قبال آن نقاط قوتی
نیز دارید، فهرستی از نقاط قوت خود تهیه نمایید و همیشه به دفعات به آنها
توجه کرده و آرامآرام سعی در تقویت آن داشته باشید.«من میتوانم فرد موفقی
باشم»، «من میتوانم دوستان خوبی داشته باشم و رابطه صمیمانه با آنها
برقرار کنم.این جملات را دایم تکرار کنید، حتی در مواقعی که در جمع دوستان
هستید.
این جملات در ذهن خود مرور کنید.
به دیگر سخن، پدیدهی کمرویی به
یک مشکل روانی – اجتماعی و آزار دهندهی شخصی مربوط میشود که همواره به
صورت یک ناتوانی یا معلولیت اجتماعی ظاهر میگردد.به کلام ساده، کمرویی
یعنی «خود توجهی» فوق العاده و ترس از مواجه شدن با دیگران.
زیرا کمرویی نوعی ترس یا اضطراب اجتماعی است که در آن فرد از مواجه شدن با افراد ناآشنا و ارتباطات اجتماعی گریز دارد.
منبع : مقاله کمرویی و راه های درمان
مطالعات پژوهشگران نشان داده است که فرایند اجتماعی
شدن یکی از ابعاد رشد انسان است و تاثیر بسزایی در پیشرفت تحصیلی دانش
آموزان دارد، متاسفانه خانوادهها و اولیای مدارس برای شناخت عوامل موثر
در اجتماعی شدن فرزندان اطلاعات کافی ندارند ،لذا در این طرح با هدف اینکه
رابطه بین رشد اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دختر ۱۱- ۸ تا
چه میزان است به پژوهش در این مورد پرداخته است بدین منظور پس از انتخاب
موضوع و ساختن فرضیهها با استفاده از منابع اینترنتی ،کتابها و پایان
نامهها پیشینه نظری و پژوهشی را جمع آوری کرده و سپس روش مورد نظر برای
انجام پژوهش معین شد.
در این پژوهش از میان کلیه دانش آموزان دختر ۱۱- ۸
ساله شهر اندیمشک ۴۰ نفر از آنها بطور تصادفی( قرعه کشی) انتخاب میشوند
بعد از انتخاب دانش آموزان ابزار پژوهش که پرسشنامه رشد اجتماعی وایلند است
به آنها داده میشود که بعد از گردآوری دادهها آمار توصیفی و استنباطی
مشخص میگردد که بین رشد اجتماعی و پیشرفت تحصیلی رابطه معنا داری وجود دارد.
آیا
دانش آموزانی که به رشد اجتماعی بالا رسیدهاند از لحاظ تحصیل نیز پیشرفت
کردهاند و جز دانش آموزان موفق هستند ؟مسیولیتپذیری اجتماعی نوعی احساس
التزام به عمل یا واکنش فردی در موقعیتهای گوناگون به دلیل تقید به
دیگران است.
نوعی احساس تعهد و پایبندی به دیگران، تبعیت از قواعد و
معیارهای اجتماعی و درک قواعد گروهی که در ذهن فرد شکل گرفته است و بر
رفتارهای او اثر میگذارد ازآنجاکه انسان موجودی اجتماعی است و از لحظه
تولد تا آخر عمر در اجتماع به سر میبرد و پیوسته با انسانهای دیگر در
تعامل است، همواره باید یاد بگیرد چگونه در جمع زندگی و نیازهای خود را
ارضا کند.
برای این کار آموختن مهارتهای اجتماعی لازم است.
فرد طی فرآیند جامعهپذیری این مهارتها را فرامیگیرد و یادگیری درست آنها میتواند به شکلگیری مسیولیتپذیری اجتماعی منجر شود.
منبع : تحقیق بررسی تأثیر رشد اجتماعی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر ۸ تا ۱۱ ساله